Om welke reden was er het kapitalistisch eiland West-Berlijn?

Antwoord

Beste Fred,

Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog spraken de Geallieerden af dat Duitsland, eens verslagen, enige tijd door hen zou worden bestuurd om het Duitse volk als het ware te "de-nazificeren". In het westen trokken de Amerikaanse, Britse en Franse legers Duitsland binnnen; in het oosten de Russen. Het Russisch leger bereikte Berlijn en dwong de stad op 2 mei 1945 tot overgave. Enkele dagen later gaf heel Duitsland zich over. Volgens eerdere afspraken werd het land nu in vier bezettingszones opgedeeld. Omdat Berlijn de hoofdstad was werd die ook in vieren opgesplitst.

Omdat de Sovjetunie aan de ene zijde, en de Amerikanen, Britten en Fransen aan de andere zijde, het niet eens geraakten over de toekomst van het nieuwe Duitsland ontstonden er in 1949 twee nieuwe en onafhankelijke landen: de Russische zone werd de Democratische Duitse Republiek (DDR) of Oost-Duitsland, en de drie andere zone's werden samengevoegd tot de Bondsrepubliek Duitsland (BRD) of West-Duitsland. Hetzelfde gebeurde ook met de bezettingszones in Berlijn. Zo ontstond het eiland West-Berlijn, midden in de DDR. Oost-Berlijn - door de DDR gewoon "Berlijn" genoemd - kon voor het communistisch regime hoofdstad blijven, maar het was onmogelijk dat vanuit West-Berlijn de BRD zou worden bestuurd: de stad lag niet eens in dat land!

Het was voor de westerse bondgenoten ook nooit de bedoeling dat het oude Duitsland in tweeën werd opgedeeld, en officieel ging iedereen er van uit dat - op termijn - er weer één Duitsland zou zijn met als hoofdstad een eveneens eengemaakt Berlijn. Voorlopig werd daarom het kleine provincienest Bonn als hoofdstad van de BRD aangewezen. Had men Frankfurt, de grootste stad en financieel centrum gekozen, dan zou je immers kunnen denken dat dit een definitieve oplossing was.

Het westen heeft West-Berlijn altijd ten volle blijven steunen: dit was immers een officiële deelstaat van de Bondsrepubliek. De DDR heeft echter zowat alles geprobeerd om de stad op de knieën te krijgen, gaande van het blokkeren van alle toegangswegen - ook voor levensmiddelen (1948-'49) tot de bouw van de Muur tussen het oostelijk en westelijk deel (1961). Na de val van de Muur (1989) en van het communistisch regime konden de beide Duitslanden in 1990 worden samengevoegd. Het eengemaakte Berlijn werd, hoewel met zeer nipte meerderheid, door het Parlement verkozen als hoofdstad ter vervanging van Bonn.