Heeft de Duitse inval van de Sovjet-Unie verhinderd dat Stalin West-Europa in de rug zou aanvallen ?

Antwoord

Er zijn een aantal motieven aan te wijzen voor de opening van een Oostelijk front:

• De aanval op Engeland was afgeslagen, de aanval van Rommel in Noord-Afrika was net bot gelopen op de belegering van Tobruk, en de Britten putten hoop uit een mogelijke inmenging van de Sovjet-Unie in het conflict. Een aanval op de Sovjet-Unie zou misschien niet Stalin doen vallen, maar tenminste het Verenigd Koninkrijk tot een vrede kunnen dwingen.
• Aan de andere kant zorgden de eerste nederlagen voor een morele domper aan Duitse kant. Voor Hitler was oorlog en strijd een doel op zich, en een manier op eigen superioriteit te bewijzen. Dat het een strijd tegen een ander 'ras' was, Slavische volkeren, speelde daarbij in zijn kaart. Hij had na vijf jaar successen en een half jaar nederlagen, een dringende nood aan nieuwe veldslagen.
• De Duitse legertop vreesde dat het Sovjet-leger zich klaarmaakte op een inval, of minstens op een hevige verdediging voorbereidde - men achtte de slaagkansen van een Duitse inval in de Sovjet-Unie in 1942 zo goed als nihil, en maakte daarom haast om die al in 1941 uit te voeren. Het groeiend militair potentieel van de Sovjet-Unie was gekend in Duitsland, en vormde een motief voor de inval.
• Misschien een van de belangrijkste motieven, was een nijpend gebrek aan grondstoffen: men rekende erop om binnen enkele maanden de olievelden en de fabrieken van het Don-bassin te veroveren, en ook de landbouweconomie van Oekraïne en Rusland. De gezochte 'Lebensraum' is niet alleen letterlijk een verhuisbestemming voor Duitse migranten, maar vooral ook een wingewest voor de oorlogseconomie.