Om welke reden is Tibet door china ingenomen?

frederik, 71 jaar
5 oktober 2011

Antwoord

Er bestaat een heel debat over de (vooral historische) souvereniteit van Tibet. Eenvoudig gesteld verdedigen Tibetanen dat hun land vaak en lang onafhankelijk is geweest, en de Chinezen dat Tibet vaak en lang een onderdeel van China was. De inval van 1950 was voor de ene partij een bezetting, voor de andere een bevrijding van een feodaal systeem in een afgescheurde provincie.

De Chinese regering zei in 2009 dat Tibet sinds het begin van de Yuan-dynastie in de 13e eeuw onder Chinese soevereiniteit valt. Tussen 1913 en 1950 was Tibet in de ogen van de Chinese autoriteiten een opstandige provincie, totdat het Volksbevrijdingsleger van Mao Zedong het met de invasie van Tibet in 1950-51 bevrijdde van de horigheid. Volgens Mao leden Tibet en het noordelijker gelegen Sinkiang zwaar onder een systeem van horigheid en onder een theocratische orde.

Volgens Tibetanen in ballingschap was de Yuan-dynastie geen Chinees maar een Mongools bewind, gesticht door Koeblai Khan, een kleinzoon van Dzjengis Khan. Ze wijzen op de verwantschap tussen Mongoolse en Tibetaanse volkeren. De relatie van Tibet met China in de 19de eeuw was volgens hen die van een vazalstaat, gebaseerd op samenwerking eerder dan onderwerping. In 1913 sloot Tibet het Verdrag van Urga met Mongolië als een soort bondgenootschap tegen China, en werd ook een eigen staatstructuur op poten gezet, met o.a. een eigen vlag, munt en post.

Van beide kanten wordt met historische documenten geschermd:

  • 730: Sino-Tibetaanse vrede
  • 763: Verdrag van Chang'an
  • 783: Verdrag van Ch'ing-shui
  • 821: Nogmaals een Verdrag van Chang'an
  • 1642: Mongoolse heerser Güshri Khan benoemde de vijfde dalai lama tot heerser van Tibet
  • 1684: Ladakhi-Tibetaanse vrede
  • 1792: Nepalees-Tibetaanse vrede
  • 1856: Nepalees-Tibetaanse vrede
  • 1890: Anglo-Chinees grensverdrag
  • 1903: Anglo-Chinees handelsverdrag
  • 1904: Verdrag van Lhasa
  • 1907: Verdrag van Sint-Petersburg tussen Rusland en Groot-Brittanië 
  • 1912: Verdrag van Urga
  • 1913: Akkoord van Simla
  • 1951: 17 puntenakkoord

Tibet protesteerde in 1950 en 1958 bij de Verenigde Naties, die in 1959, 1961 en 1969 resoluties in het voordeel van Tibet uitsprak. Het hardhandig optreden van China is daar niet vreemd aan. Anderzijds zijn er weinig landen die de onafhankelijkheid van Tibet erkennen. Economische en politieke belangen zijn daar niet vreemd aan, net zoals de sterke immigratie van Han-Chinezen in de Tibetaanse steden, waar Mandarijn de voertaal is geworden. Ook heeft de Chinese president, Hu Jintao, zijn status te danken aan zijn hardhandig optreden in Tibet. De meeste waarnemers geloven eerder in de realisatie van een autonomere status binnen China, dan in een volledige onafhankelijkheid.

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Beantwoord door

Dr. Karl Catteeuw

Geschiedenis van opvoeding en onderwijs, Roemeens, muziek

Katholieke Universiteit Leuven
Oude Markt 13 3000 Leuven
https://www.kuleuven.be/

Zoek andere vragen

© 2008-2026
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door Eos wetenschap. Voor vragen over het platform kan je terecht bij ikhebeenvraag@eos.be