Kan iemand mij uitleggen waar het politiek spectrum voor staat?

Antwoord

Beste Stef,

Het politieke spectrum indelen van links naar rechts, is inderdaad niet altijd even zinvol.
ALS je die termen (nog) wil gebruiken (historisch gezien waren ze zeker wel nuttig, nu misschien iets minder), dan staan ze voor ongeveer de volgende waarden:

LINKS: maakbaarheid van de mens; vooruitgang van de (hele) wereld (internationale dimensie); overtuiging dat alle mensen fundamenteel gelijk zijn en gelijke rechten hebben; zorg dragen voor de zwakkeren; minderheden beschermen en mensen zoveel mogelijk de vrijheid geven hun eigen ethische keuzes te maken; welvaart spreiden; het belang van de groep heeft uiteindelijk voorrang op dat van het individu; regels en wetten beschermen de groep tegen te individualistisch gedrag van de leden.

RECHTS: mensen hebben een duidelijke structuur nodig (kerk, staat [onze eigen staat, die onze natie, ons volk, belichaamt], school, leger) en sterke leiders; een elite geeft die leiding; het is onrechtvaardig de vruchten van de arbeid van sterke mensen te gaan spreiden over de hele maatschappij; belastingen moeten zo laag mogelijk om individuele ondernemers te stimuleren tot het genereren van welvaart; mensen zijn niet gelijk en je doet er niet goed aan hen die illusie te geven; het belang van het (briljante, sterke) individu heeft uiteindelijk voorrang op dat van de massa.

De partijen van vandaag zijn niet altijd eenduidig in te delen volgens die links-rechts scheiding. Bij ons, heeft de VLD een duidelijk rechts profiel inzake visie op ondernemerschap en belastingen, maar die partij kent veel leden die argwanend staan tegenover georganiseerd geloof en vinden dat mensen hun eigen keuzes moeten maken over zulke zaken als (homo-)huwelijk, abortus, enz. CD&V is dan weer gemiddeld vrij rechts op het vlak van ethische vraagstukken (mensen doen er goed aan bepaalde regels na te leven en niet zomaar hun eigen geweten te raadplegen), maar telt veel leden die erg sterke voorstanders zijn van zorg dragen voor zwakkeren en het herverdelen van welvaart.

Je vraagt: Waarom is 'groen' synoniem voor 'links'? Bij ons is dat momenteel inderdaad zo, omdat de partij Groen! overwegend linkse waarden verdedigd, incl. het voorrang geven aan het belang van onze leefwereld boven het belang van individuele consumenten die zo min mogelijk willen betalen voor hun eten, drinken, transport; cf. heffen van ecotaks; milieuwetten. Ondernemers worden hierdoor beperkt in hun economische vrijheid. Maar groene partijen wereldwijd omvatten nogal wat leden die in die zin rechts zijn dat ze ook in ethische kwesties regels willen opleggen, zoals het verbieden van abortus (het beschermen van het ongeboren leven, zoals zij dat dan zien).

Je vraagt: Waarom is nazi extreem-rechts, terwijl de term nationaalsocialisme, socialisme (=links) bevat? Dit is vooral een misbruik door de nazi's van de term socialisme, een ideologie die op dat moment goed in de markt lag. Het was voor hen omzeggens een synoniem voor "brede volksbeweging".