Kun je een eigen land of staat oprichten?

Antwoord

Een grondgebied kan je kopen (of veroveren, of erven...), maar voor een staat moet je eigenlijk internationale erkenning van je zelfbestuur zien los te krijgen. Landen die extra grondgebied verwerven, besturen dat daarom meestal vanuit hun eigen structuren, als een soort kolonie.

Zo ging dat trouwens ook met Alaska. Eerst was het na de aankoop in 1867 een 'district', met een vanuit Washington DC aangeduide gouverneur en een militair bestuur door het leger van de Union. In 1912 waren er pogingen om er een volwaardige staat van te maken, maar die mislukten, en er kwam een mengvorm uit, een 'territory' met al een lichte vorm van zelfbestuur (eigen wetgeving, een verkozen gouverneur en een eigen gerechtssysteem, maar nog allemaal onder federale hoede). Pas in 1959 werden de laatste twee van dergelijke territories, Alaska en Hawaii, volwaardige staten met een eigen parlement en vertegenwoordiging in het centraal bestuur.

Er zijn zo tal van landen waarvan het zelfbestuur in twijfel wordt getrokken, en die daarom bijvoorbeeld niet tot de Verenigde Naties worden toegelaten.

Ook zijn er microstaatjes, die half-grappend zijn opgericht vanuit verschillende motieven: om belastingen te ontduiken, om radiozenders in de lucht te krijgen, als kunstzinnige uiting... Het proces is daarbij meestal inderdaad dat een stuk grond wordt gekocht of aangeslagen, symbolen en namen verzonnen, een grondwet uitgevaardigd (meestal gebaseerd op de Conventie van Montevideo uit 1933, over de rechten en plichten van staten), een min of meer permanente bevolking er vestigen, een vorm van zelfbestuur organiseren en tenslotte onafhankelijkheid verklaren van de meest nabije erkende staten.

Het klinkt haalbaar, maar dat is het niet. Neem bijvoorbeeld de Republiek Minerva. Michael Oliver, een miljonair uit Las Vegas, wilde een staat zonder economische overheidsinmenging oprichten: geen belastingen, geen subsidies, geen toelagen. Hij liet daarvoor in 1971-1972 een klein rif in de Stille Oceaan opspuiten met zand, bouwde er een toren op, hijste een vlag en schreef een grondwet, duidde een voorlopige president aan, liet munten slaan en verstuurde brieven met een onafhankelijkheidsverklaring naar alle buurlanden. Een conferentie van die buurlanden kwam samen, waarop Tonga het bestuur over de kunstmatige eilandengroep opeiste, en in juni dat met een militaire maar geweldloze expeditie ook afdwong.