Hoe kent men het aantal dode paarden uit WOI en hoe kwamen die paarden aan het front?

Christa, 35 jaar
12 oktober 2015

Tijdens de Eerste Wereldoorlog zouden 8 miljoen paarden gesneuveld zijn. Hoe komt men aan dat cijfer? En waar kwamen al die paarden vandaan?

Antwoord

Het cijfer is uiteraard een schatting, anders zou het niet zo afgerond zijn. Er zijn wat bedenkingen bij te maken:

  • Soms spreekt men over 8 miljoen paarden (en muildieren, en ezels) die naar het front zijn gestuurd in die periode; soms spreekt men over 8 miljoen paarden die er de dood vonden. Niet elk ingezet dier, stierf ook tijdens die inzet: schattingen lopen uiteen van 6% tot 50% mortaliteit.
  • Het cijfer lijkt in elk geval erg hoog, misschien te hoog. Groot-Brittanië stuurde ongeveer 1 miljoen rij- en lastdieren, de VS ongeveer evenveel, Duitsland en Oostenrijk wellicht elk ook evenveel met de geconfisqueerde paarden erbij, van Frankrijk en Rusland zijn er niet direct cijfers maar lijkt het minder te zijn, voor andere strijdende landen ging het om enkele duizenden dieren. Zelfs als we dat allemaal naar boven afronden en samen tellen, zijn er 6 miljoen ingezette paarden, muildieren en ezels. Soms wordt de 8 miljoen dan ook gebruikt voor alle ingezette dieren, inclusief honden en vooral duiven.
  • Weet wel dat niet al die paarden 'aan het front' gedood werden. Gemiddeld genomen was één op vier sterfgevallen bij paarden rechtstreeks door oorlogsgeweld, de andere drie stierven door uitputting, ontbering, honger, ziekte... Ze werden amper bij gevechten ingezet, en meer als levende tractor of zware vrachtwagen. Een paard heeft echter veel verzorging nodig, en die ontbrak vaak: kou en vocht veroorzaakten schurft, slecht terrein zorgde voor breuken en verdrinking, gebrek aan voeder was nijpend op een plek waar zoveel grote dieren geconcentreerd waren.

Samengevat: wellicht waren er 6 miljoen ingezette paarden (en muildieren, en ezels), waarvan tussen ergens tussen 1 en 3 miljoen omkwamen, en wellicht een kwart daarvan direct door gevechten.

De aanvoer van die paarden was verschillend:

  • Het Duitse leger had voor de oorlog al een enorme reserve aangelegd, o.a. door alle private paarden als 'militaire reservisten' te registreren (dienstplicht voor paarden!) en door de oprichting van militaire stoeterijen (Remonteamten), zeg maar kweekmanèges (i.p.v. volwassen dieren aan te kopen, zoals andere legers dat deden). In Groot-Brittanië bestond er de Army Remount Service, die niet alleen eigen stoeterijen uitbaatte, maar ook dekhengsten uitleende aan private paardeneigenaars om zo het aantal bruikbare paarden op te drijven.
  • Ook de V.S. legde tijdens de Eerste Wereldoorlog een grote reserve aan militaire paarden aan vanaf 1914, vooral door massale aankopen, zodat rond 1916 paarden in de VS eerder uitzonderlijk en duur waren.
  • In Groot-Brittanië, later ook Canada, werden vanaf 1915 alle paarden geconfisqueerd. Ook Duitsland en Oostenrijk namen alle paarden in beslag in bezet België, Frankrijk en Galicië.
  • Alle strijdende partijen 'verbruikten' zo snel die paardenvoorraden, dat ze uiteindelijk op import uit Zuid-Amerika waren aangewezen. Aangezien dat voor de Centrale Machten bijna onmogelijk was, droeg dat bij tot hun nederlaag in 1918. Zeker hun artillerie kreeg problemen om zich te verplaatsen en om de munitietoevoer te verzekeren.

 

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Beantwoord door

Dr. Karl Catteeuw

Geschiedenis van opvoeding en onderwijs, Roemeens, muziek

Katholieke Universiteit Leuven
Oude Markt 13 3000 Leuven
https://www.kuleuven.be/

Zoek andere vragen

© 2008-2026
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door Eos wetenschap. Voor vragen over het platform kan je terecht bij ikhebeenvraag@eos.be