Zijn er steden in Schotland die iets hebben te maken met WOI of WOII?

Antwoord

Een kleine greep...

Eerste Wereldoorlog:

• Ongeveer 690 000 Schotten traden toe tot de Britse legermacht, ongeveer 74 000 van hen stierven in dienst en 150 000 werden zwaargewond. Overal vind je wel kleinere herdenkingsmonumenten. Het grootste is het Scottish National War Memorial in Edinburgh Castle, de rest vind je o.a. op https://en.wikipedia.org/wiki/Scottish_war_memorials#First_World_War.
• Ook in Edinburgh bevindt zich Craiglockhart War Hospital, waar de oorlogsdichters Siegfried Sassoon en Wilfred Owen werden verzorgd (en schreven) en dat later gebruikt werd in de verfilming van Pat Barker-boeken.
• Schotland was ook de 'werkplaats' voor het Britse leger: de Clydeside in Glasgow bouwde artilleriestukken, munitie en slagschepen; de Dornockfabriek tussen Gretna en Annan was de grootste cordietfabriek in het VK. Er is vandaag het Devil's Porridge Museum in Eastriggs, op de locatie van de kruitfabriek
• Er waren ook drie grote Schotse tragedies met troepenschepen: op 5 februari 1918 wordt de SS Tuscania met Amerikaanse troepen door een duikboot getorpedeerd bij het eiland Islay, met 230 drenkelingen, op 6 oktober 1918 botst op dezelfde plaats de HMS Otranto met het stoomschip HMS Kashmir, met 400 drenkelingen en op 1 januari 1919 vergaat de HMS Iolaire met 205 drenkelingen in een storm, allemaal terugkerende soldaten die verdronken in het aanzien van hun bestemming, het Isle of Lewis. Telkens zijn er monumenten opgericht.
• De laatste gesneuvelden van WO I vielen ook in Schotland, meer bepaald in de Scapa Flow-baai op de Orkney-eilanden. Tot juni 1919 bleef daar de complete Duitse marinevloot (Hochseeflotte) wachten op wat de bepalingen van de vredesonderhandelingen waren. 11 november was immers een wapenstilstand (staakt het vuren), geen vrede. Na het verstrijken van verschillende termijnen zonder instructies over repartiëring of krijgsgevangenschap, beval admiraal Ludwig von Reuter op 21 juni 1919 om zijn vloot te doen zinken. Britse matrozen trachtten dat te voorkomen door schepen te doen stranden, maar 52 van de 74 vaartuigen zonken. In het handgemeen sneuvelden nog 9 Duitse matrozen. Vandaag liggen nog zeven scheepswrakken op de bodem van de baai, en wordt erin gedoken (zie ook verder voor de Royal Oak op dezelfde plaats). Er is ook een bezoekerscentrum, waarin ook aandacht gaat naar de HMS Hampshire die hier vertrok in 1916 en zonk bij Archangelsk met oorlogsminister Lord Kitchener aan boord, en de HMS Vanguard die in de baai explodeerde door een ongeluk op 9 juli 1917. Op de Britse scheepswrakken (Vanguard en Royal Oak) mag niet gedoken worden. Er staat een herdenkingstoren bij Scapa Flow voor de Hampshire. Het bezoekerscentrum is tot 2020 gesloten voor renovatie, maar er is in Lyness, aan de ferryterminal, wel een tijdelijke vervangende tentoonstelling.
• Er zijn ook regimentsmusea:
  • Het Royal Scots Regimental Museum is gehuisvest in Edinburgh Castle, zie hierboven al voor het WWI-memorial daar.
  • Het Low Parks Museum in Hamilton toont de geschiedenis van de Cameronians (Scottish Rifles).
  • Perth Castle heeft een Black Watch Museum.
  • Stirling Castle heeft een Argyll and Sutherland Highlanders Museum.
  • In Inverness zijn er de mooie Fort George-barakken, waarin het regimentsmuseum van de Queen's Own Cameron Highlanders en de Seaforth Highlanders is ondergebracht.
  • In Glasgow vind je het Royal Scots Fusiliers en Highland Light Infantry museum in Albany Place, 518 Sauchiehall Street
  • In Aberdeen is er het Gordon Highlanders Museum, op Viewhill Road

Tweede Wereldoorlog

• Onmiddellijk na de inval in Polen werd begonnen met het uitbouwen van een kustverdediging in Schotland, voornamelijk bunkers en artillerieposten, waarvan nog een deel overeind vandaag blijft: https://scotland.forestry.gov.uk/activities/heritage/world-war-two
• Op 14 oktober 1939 werd de HMS Royal Oak tot zinken gebracht in Scapa Flow door één Duitse duikboot, met 833 drenkelingen tot gevolg. De oostelijke ingangen van de baai werden geblokkeerd met afgedankte schepen (nu nog zichtbaar) en 'Churchill Barriers', en Italiaanse krijgsgevangenen bouwden in de buurt een Italiaanse kapel
• In maart 1941 bombardeerde de Luftwaffe de Clydebank in Edinburgh, met 528 dodelijke slachtoffers, allemaal burgers. In 2009 werd een herdenkingsplaat voor de 'Clydebank Blitz' onthuld in Old Dalnottar Cemetery.
• Op 10 mei 1941 landde Rudolf Hess in een weide bij Eaglesham, onderweg naar Glasgow dat nog 50 km verder lag - hij werd gevangen genomen en via Busby, Giffnock, Maryhill Barracks en Buchanan Castle naar de Tower of London overgebracht.
• In Hillington, vlakbij Glasgow, stonden de fabrieken waar Rolls Royce de Merlin-motoren bouwde, die in jachtvliegtuigen en bommenwerpers werden gebruikt. De 'schaduwfabriek' waar voornamelijk vrouwen werkten, staat er vandaag nog.
• De landingen in Normandië werden deels geoefend op de stranden van Eigg, Rhum, Loch Fyne, Kentra Bay, the Moray Firth en Arran, omdat die een gelijkaardige rotsstructuur en getijden- en stromingenwerking hadden.