Ik meen begrepen te hebben dat de Romeinen binnen de elitaire kringen liever Grieks met elkaar spraken dan Latijn (een beetje zoals wat het Frans 100 jaar geleden in Vlaanderen was), en ook in de geletterde kringen buiten Rome had het Grieks een voorkeur, zo zouden de eerste Bijbels in het Grieks geschreven zijn (?) .
Hoe komt het dat als er tijdens de Renaissance terug gekeken werd naar de Romeinse tijden, en er in de verschillende kunstvormen teruggegrepen werd naar de Romeinse tijd, er teruggegrepen werd naar het Latijn als taal, en niet naar het oude Grieks, wat toch de taal was van de voorbeelden waarnaar werd teruggegrepen?
In de Renaissance werd naar de Oudheid teruggegrepen, niet alleen naar de Romeinse Oudheid. Erasmus bijvoorbeeld stichtte (samen met anderen) in Leuven het Collegium Trilingue dat onderwijs in zowel Latijn, Oud-Grieks als Hebreeuws voorzag - hijzelf had als kind in een typisch middeleeuwse opleiding al hopen Kerklatijn gehad. Het idee achter die nadruk op kennis van al die oude talen, was om allerlei bronnen uit de Oudheid beter te kunnen ontsluiten - het zogenaamde 'Volkslatijn' of middeleeuwse Latijn volstonden daar niet voor. Hoewel: sommige scholastici hadden wel een goede kennis van het oude Latijn, maar humanisten zetten graag het verschil met hun voorgangers in de verf.
In het Oude Rome werd inderdaad Grieks gesproken door een elite, voornamelijk omdat het beste onderwijs gegeven werd door Griekse huisleraren (leraren werden overigens vaak afgebeeld met krulharen en een baard!). Julius Caesar bijvoorbeeld beheerste het Grieks volledig. Vandaar dat sommige bronnen zelfs beweren dat hij vlak voor zijn dood de Griekse woorden "και συ τεκνον" (kai su, teknon) uitsprak, en niet de Latijnse woorden "tu quoque Brute" (ook jij Brutus). Na de verovering en inlijving van het gebied dat wij nu Griekenland noemen door de Romeinen bleef het Grieks de taal in het oostelijk deel van het Romeinse Rijk. Daarnaast was Grieks de gebruikelijke taal in internationale contacten.
De Septuagint (lett. 'het vertalingswerk van 70 mannen') was een eerste vertaling in het Oudgrieks van enkele boeken uit het Oude Testament, die echter als Tenach al in het Hebreeuws bestonden. De verdienste van de Septuagint, was de verspreiding van het ideeëngoed in een veel groter taalgebied. De eerste bundelingen van Nieuw-Testamentische boeken verschenen wèl eerst in het Oudgrieks.
Om samen te vatten: kennis van het Latijn was in de Middeleeuwen al ruim verspreid, wat de Renaissance toevoegde was een betere kennis van oud Latijn en van andere Antieke talen. En uw bemerking over het taalgebruik in het Oude Rome is geheel terecht.
Er zijn nog geen reacties op deze vraag.
Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.
© 2008-2025
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door Eos wetenschap. Voor vragen over het platform kan je terecht bij liam.verbinnen@eos.be
