Wat zeggen deze cartoons over de Koude Oorlog?

Antwoord

Dag Robbe,

Onmiddellijk na het einde van de Tweede Wereldoorlog verslechterde de relatie tussen de Verenigde Staten en de Sovjetunie, en bouwden ze allebei invloedssferen uit over de hele wereld. Ze raakten daarbij nooit in een rechtstreeks militair conflict met elkaar, maar voerden wel oorlog tegen elkaars bondgenoten, of lieten bondgenoten elkaar bevechten, of nog trachtten ze via regimewissels een land in hun invloedssfeer te krijgen. Da's de Koude Oorlog in een notendop.

Eén onderdeel van die Koude Oorlog, was dat men de ander beschuldigde van allerlei kwaad. Dat doen deze cartoons.

• De linkse prent, gemaakt door Amerikaan Daniel R. Fitzgerald, die met zijn cartoons nog de Pulitzerprijs heeft gewonnen, toont hoe Jozef Stalin (de politieke leider van de Sovjet-Unie) het boek 'Mein Kampf' van Adolf Hitler aan het lezen is. Op het boekenrek achter hem staan naslagwerken over de pogroms van Tsaar Nicolas, Tsaar Peter en Tsarina Katharina (ze staan trouwens niet chronologisch). 'Pogrom' is een Russisch woord voor een gewelddadige aanval op Joden. De prent wil beweren dat Stalin, op basis van zijn lectuur, een navolger van Hitler was (hetgeen nogal vreemd is: Stalin had net Berlijn veroverd) en dat hij een jodenhater was (hetgeen Stalin zelf altijd publiekelijk ontkend heeft, maar waar wel bewijzen voor zijn).
• De rechtse prent toont een soort Vrijheidsbeeld met een pistool en een dolk aan de heupen, het woord 'terrorism' in cyrillisch schrift op het boek in haar linkerarm, in haar opgeheven rechterhand in plaats van de toorts een bom met een doodshoofd en gekruiste beenderen en een zeemijn in plaats van een hoofd. Het cyrillisch schrift geeft al aan dat deze cartoon van Russische herkomst is. De prent wil beweren dat het Amerikaanse vrijheidsideaal hypocriet en nep is: de VS zeggen wel verwelkomend, vrijheidslievend en verlichtend te zijn, maar in werkelijkheid zijn ze bewapend, bedreigend ze andere landen en steunen ze terrorisme.

De twee prenten tonen hoe twee voormalige bondgenoten uit de Tweede Wereldoorlog, heel snel na het beëindigen van dat conflict elkaar al wantrouwden en beschuldigden van terrorisme, verdoken nazisme, antisemitisme, afdreiging.