Als een deel van een cirkel een rechte is van 1 meter, wat is dan de minimale omtrek van deze cirkel?

Wim, 53 jaar
1 februari 2018

Het betreft hier een kunstwerk waarop een rechte van 1meter getekend is. De titel van het werk is: 'fragment van een cirkel'.

Antwoord

Beste Wim,

Een lijnstuk van 1 meter (of welke lengte dan ook) kan geen onderdeel zijn van een cirkel: die is namelijk overal gekromd. Wel is het zo dat de kromming afneemt naarmate de cirkel groter is. Denk bijvoorbeeld aan een grote cirkel op het aardoppervlak: als je slechts één meter van de omtrek bekijkt, dan is de kromming onmerkbaar klein. Dat is het fysische antwoord: boven een bepaalde grootte wordt de kromming onmerkbaar klein. (Hoe groot hangt mede van de meetmethode af.)

Hoewel ik het kunstwerk in kwestie niet ken, vermoed ik dat de maker ervan ons een gedachte-experiment wil laten uitvoeren. Zoals ik als schreef neemt de kromming af als de straal groter wordt. Dit suggereert een limietproces: in de limiet waarbij de straal oneindig is, is de kromming nul. Dit leidt echter tot een paradox: als de omtrek niet gekromd is, hoe kan het dan een cirkel zijn? En als de kunstenaar ons een stukje van de omtrek laat zien, waar bevindt zich dan het middelpunt van de bijbehorende cirkel?

Deze paradox is te ontwarren door op te merken dat "de limiet van eigenschappen van eindige cirkels" niet noodzakelijk correspondeert met "de eigenschappen van een oneindige cirkel". Hoewel "oneindige cirkel" correct Nederlands is, correspondeert het in de wiskunde niet met iets dat eenduidig gedefinieerd is (althans niet in de gewone meetkunde, zoals die op school wordt onderwezen). Vandaar de paradox.

Nu ben ik wel erg benieuwd naar de kunstenaar en het werk in kwestie: laat je me dat nog weten in een reactie?

Vriendelijke groeten,
Prof. Sylvia

Reacties op dit antwoord

  • 05/02/2018 - Wim (vraagsteller)

    Beste, het werk is één van de werken die ik dit najaar tentoonstel. het thema van de tentoonstelling is de dood. Eind 2015 heeft mijn tweelingbroer zelfmoord gepleegd. In eerste instantie waren de werken louter persoonlijk maar met de tijd besefte ik dat zijn dood mij bij een breder thema bracht. De dood als het banale en het unieke. het leven als het banale en unieke Ook probeer ik de toeschouwer onder te verdelen. Ik probeer "het is een leuk werk"te vermijden. Liever mensen in verwarring die mijn werk niet kopen. Liever verwarring dan schoonheid. Het werk "fragment van een cirkel "is er gekomen omdat ik de toeschouwer nietig wil laten voelen. In eerste instantie was het de bedoeling om een grote installatie te maken waarbij het onmogelijk is om het object te benoemen vanwege de omvang. Daar dit praktisch niet haalbaar is besloot ik een rechte te tekenen met de gekende titel eraan toegevoegd. Íets banaals en makkelijk te begrijpen als een rechte van 1meter (metriek stelsel) werd door toevoeging van de titel ongrijpbaar voor de meeste mensen. Ik dank u voor uw antwoord op mijn vraag en ben nog steeds aangenaam verrast dat iemand met uw kwalificaties interesse toonde. Met vriendelijke groet, Dormaels Wim Assenede

  • 05/02/2018 - Sylvia (wetenschapper)

    Beste Wim, Hartelijk dank voor deze toelichting. Ik hoop dat dit project naast wiskundige vragen en interessante kunstwerken ook wat troost mag brengen. Ik wens u alvast veel succes met uw tentoonstelling. Verder wou ik nog delen dat de frase "fragment van een cirkel" me leidde naar het gedicht "decor in 3 bedrijven" van Gerrit Kouwenaar. Hoewel het thema van dit gedicht oorlog is, past het eerste deel qua stemming mogelijk ook bij uw werk: http://www.dbnl.org/tekst/_hol006197101_01/_hol006197101_01_0060.php Vriendelijke groeten, Sylvia

  • 13/02/2018 - Wim (vraagsteller)

    Beste, hartelijk dank voor de tip ivm gerrit kouwenaar! Dit gedicht zal ik zeker lezen en oorlog is dood nietwaar? Met vriendelijke groet, Wim

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2026
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door Eos wetenschap. Voor vragen over het platform kan je terecht bij ikhebeenvraag@eos.be