Wat wordt er eigenlijk gevierd op de Dies Natalis van UGent?

Antwoord

Heel letterlijk is een 'dies natalis' de verjaardag van een geboorte of stichting of opening, maar daar werd inderdaad vrij mee omgesprongen.

De Katholieke kerk gebruikt de term bij heiligen voor de verjaardag van hun sterfdatum (en, zo je wil, hun hergeboorte als heilige, hoewel de datum van heiligverklaring dan gepaster zou zijn). De Katholieke Universiteit van Leuven viert haar dies natalis altijd op 2 februari, de feestdag van haar patroonheilige Maria, hoewel ze eigenlijk gesticht werd op 9 december 1425 en heropgericht werd in 13 december 1833. Andere universiteiten kiezen een vieringsdag op een verschuivende datum (vb. laatste zondag van mei aan de VUB). Er wordt vrij mee omgesprongen, met een duidelijke voorkeur voor het voorjaar. Het is meestal de gelegenheid om lessen stil te leggen en eredoctoraten uit te reiken, en dat is handiger middenin het academisch jaar.

Overigens werd de Universiteit Gent al opgericht op 25 september 1816, maar je bent correct over de opening op 9 oktober 1817. Het is trouwens de voorlaatste vrijdag van maart, die niet altijd de derde maar soms ook de vierde vrijdag van die maand is.

Op de website in de link staat de hele (vrij recente) geschiedenis van de Gentse dies natalis.

• Ondanks een plechtig voornemen in 1931, neemt de academische overheid weinig stappen om een dies natalis te vieren.
• Het Gents Studentenkorps (G.S.C.) organiseert op 16 november 1933 een dies natalis viering in de Minardschouwburg. Jaarlijks volgen er vieringen eind november.
• Vanaf 1937 wordt de feestzitting in de Aula in de Voldersstraat gehouden, met de volledige steun van het universiteitsbestuur, tot 28 november 1939.
• Vanaf 1962 wordt het opnieuw ingericht, om voor wat uitstraling en interne samenhorigheid te zorgen in de uitbreidende universiteit. Het kwam een beetje arbitrair in februari of maart; op een zaterdag, op een dinsdag, op een vrijdag.
• In 1965 wordt de dies natalis geschrapt uit protest tegen een regeringsontwerp over de kandidaturen.
• In 1967 en in 1992 wordt de dies natalis uitgesteld tot november omwille van de 150ste resp. 175ste verjaardag.