Wat is het neurologisch verschil tussen een werkstuk oplossen en pijn hebben?

Antwoord

Beste Nelson,

Dat is een heel interessante, maar moeilijke vraag.

Wat betreft pijn is het makkelijkste deel van je vraag. Pijn komt van iets : je hebt je geprikt, of verbrand, of op je duim geslagen,...en dat prikkelt pijnlichaampjes in je huid. Die pijnlichaampjes geven hun prikkels door aan zenuwvezels die dan inderdaad actiepotentialen maken die langs de zenuw in je armen naar het ruggenmerg worden geleid. In je ruggenmerg maken deze vezels contact met nieuwe vezels die dan de prikkel naar boven naar je hersenen voeren, opnieuw door actiepotentialen die door deze vezels lopen. Uiteindelijk komen deze vezels aan in het deel van je hersenen dat in staat is om deze prikkels te ontleden en te begrijpen en dan weet je, dit doet pijn. Dit geheel kan je dus zien als een soort snelle kettingreactie, al is dat een beetje eenvoudig gesteld.

Je moet echter weten dat in onze hersenen altijd neuronen actief zijn. Deze maken dus continu actiepotentialen. Mochten ze dat niet doen zou je bewusteloos zijn. Neuronen die actiepotentialen maken kunnen op zichzelf niet zoveel doen, het gaat erom wie met wie samenwerkt. Onze spontane gedachten ontstaan zo door de samenwerking van duizenden neuronen die samen actiepotentialen maken en met mekaar verbonden zijn. Nu is het een eigenschap van onze hersenen dat in rust, als je dus je "gedachten de vrije loop laat", grote delen van je hersenen samen gaan actiepotentialen maken en dus samenwerken. Op die manier kan je als het heel stil is, en misschien zijn dan ook je ogen dicht, in je gedachten dingen zien of horen omdat die gebieden (van het zicht of het gehoor) dan samen actief zijn. Zo ontstaat ook fantasie : je denkt aan dingen en je hersenen gaan die verbinden (door steeds andere gebieden mee te laten werken).

Mocht je nog verder iets willen opzoeken, dan moet ik je waarschuwen dat dit heel moeilijke materie is, maar je kan eens kijken bij "default mode netwerk". Dat beschrijft met name het netwerk van gebieden in de hersenen dat samen actief is als je "niks" doet. Misschien is dat wel een leuke tip die je bij je leerkrachten of je ouders kan gebruiken : het is eigenlijk onmogelijk om niets te doen, je hersenen zijn altijd bezig...