Waar zit de winst van de beurscrash?

André, 47 jaar
22 oktober 2008

Als er verlies is op de beurs, dan moet er toch ergens winst gemaakt worden? Maar waar?

Antwoord

Beste André,

het klopt niet dat dat noodzakelijk zo is. Da's deel één van mijn antwoord. Maar het kan wel, en dat is deel twee.

Voor deel één verwijs ik naar mijn antwoord op de follow-up vraag van vraag 5746 De waarde van een aandeel is namelijk in veel gevallen bepaald door de verwachte toekomstige opbrengsten van dat aandeel. Een kleine verandering in die verwachting kan de prijs van dat aandeel dus doen kelderen. Stel dat je op 1 januari 2007 10.000 fortis aandelen had (toen 27€/stuk), dan zou je die bij een normaal werkende beurs onmiddellijk kunnen verkopen en daar een doordeweeks huis voor kopen. Je zal jezelf dus op dat moment 270.000€ rijk voelen (en in normale omstandigheden nog niet eens echt onterecht ook). Als je die aandelen echter hebt bijgehouden tot net voor de gedeeltelijke verkoop aan Paribas (tijdens die verkoop zijn er dingen gebeurd waar je objectieve, goede argumenten pro en contra voor kan verzinnen, dus da's een netelige discussie), dan zou je nog maar 40.000 rijk zijn, amper genoeg voor een halve doordeweekse bouwgrond. Deze evolutie werd volledig gestuurd door gebeurtenissen waar niemand rijk van geworden is, niet de gezinnen die hun hypothecaire lening niet konden afbetalen, en niet de Amerikaanse banken die hun centen van die leningen niet terugzagen doordat het onderpand - de huizen- verminderd waren in waarde door een aanbodoverschot.

Dit hardnekkige misverstand is er waarschijnlijk doordat mensen waarde rechtstreeks linken aan geld, en als er mensen geld verliezen moet volgens dezelfde redenering dit geld bij iemand anders terechtkomen. Geld is echter slechts een middel om het verhandelen van waarde makkelijker te maken, en waarde kan nu eenmaal veranderen. Je kan aandelen gerust vergelijken met bv. topvoetballers, waarbij je jezelf als eigenaar van een club beschouwt. Je koopt een nieuwe spits in de hoop dat die veel goals scoort en je club naar de champions league loodst, zodat je winst maakt (prijzengeld, betere sponsors, meer toeschouwers). En misschien kan je de spits ook nog eens met winst doorverkopen als iedereen denkt dat hij nog een tijdje kan doorgaan met scoren (hetzelfde geldt voor aandelen: je hebt dividenden die afhangen van het bedrijfsresultaat en die de opbrengst zijn van het in bezit hebben van het aandeel, en je hebt de prijs van het aandeel die de verwachting over toekomstige dividenden weerspiegelt en die hoger kan zijn dan de aankoopprijs als deze verwachtingen gunstig evolueren).
Maar als die spits tijdens de eerste training een gecompliceerde beenbreuk oploopt en nooit meer helemaal dezelfde zal zijn (lees: als een deel van het vermogen van Fortis uit rommelhypotheken blijkt te bestaan) is je oorspronkelijke investering in rook opgegaan, is je club een pak armer, en is daar niemand rijker van geworden.

Je zou kunnen denken dat de club die jou de spits heeft doorverkocht een goede zaak heeft gedaan, maar rijker wordt die niet van de beenbreuk, net zomin die club armer zou worden wanneer je spits europees topschutter zou worden en je hem kan doorverkopen voor het dubbele van de aankoopprijs: die aankoopprijs is en blijft wat hij was. Waar die club wel aan ontsnapt is, is het investeringsrisico. En het is nu net met het verhandelen van dit laatste dat er bij een daling van de beurskoersen wél geld te verdienen valt.

Stel dat je toch niet helemaal overtuigd bent van de conditie van je spits, en je wil een soort garantie van de verkopende club. Je zou namelijk naast het aankoopcontract van de spits, met dezelfde club een optioneel verkoopcontract op termijn kunnen afsluiten, dat bijvoorbeeld zegt dat de houder van dat contract het recht heeft om binnen drie jaar de spits terug te verkopen aan de oorspronkelijke club aan een vastgestelde prijs (laten we voor de eenvoud zeggen de prijs die jij er voor betaald hebt, maar normaliter zal dit lager zijn omwille van het risico). Als die andere club denkt dat de spits nog veel beter kan worden lopen ze geen risico, want ze weten dat de spits binnen drie jaar van hen is aan een relatief lage prijs omdat hij ondertussen veel beter is geworden. En jou club heeft op die manier het investeringsrisico weggewerkt, iets wat we "hedging" noemen (zie link).

Ik verwijs nu graag naar het antwoord van drs. Tom De Roo op vraag vraag 5607 hij de werking van termijnmarkten uitlegt. Hetzelfde als in het voorbeeld met olie daar, gebeurt namelijk met aandelen: er worden contracten (bijvoorbeeld opties, zie link) verhandeld met als onderliggende waarde de beursnotering van aandelen en op deze manier gespeculeerd op stijgingen of dalingen van die waarde.

Stel dat jij om één of andere reden op dit moment in het bezit bent van een optie die afgesloten is in 2007 en die jou het recht geeft om vandaag een aantal Fortisaandelen (stel jou 10.000 die je in februari 2007 van de hand hebt gedaan omdat ze toen nog net iets hoger stonden en je het zekere voor het onzekere wou nemen) te verkopen tegen de prijs van 1/1/2007. Dat geeft jou de mogelijkheid om 10.000 aandelen te kopen aan minder dan één euro/stuk, en ze onmiddelijk terug te verkopen aan 27€/stuk, toch wel de zaak van je leven lijkt mij.

Meer algemeen wordt er op de termijnmarkten net zo goed op verliezen als op winsten gespeculeerd, en zijn het dus speculanten die gokten op verlies die op dit moment winst kunnen maken. Maar al de rest verliest, vrees ik.

Beantwoordt dit je vraag?

Vriendelijke groet,

Bart

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2021
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen