Wat is ruimte?

Tim, 50 jaar
17 februari 2012

De ruimte ontstond tijdens de oerknal. Later ontstane sterrenstelsels schieten niet door de ruimte heen (zoals gesuggereerd lijkt te worden door ‘knal’), maar drijven met de uitdijende ruimte mee. Zo wordt gezegd.
De inflatietheorie leert dat de ruimte in een fractie van de eerste seconde na/tijdens de oerknal exponentieel zou zijn uitgedijd. Zo wordt gezegd.

De vraag die daarop volgt is hoe dat dan mogelijk is. Immers, niets kan sneller dan het licht. Dan wordt er bijvoorbeeld door Marcelo Gleiser gezegd in zijn boek “Een scheurtje in de rand van de schepping” waarin hij op blz.105 antwoord geeft op de vraag: “Ik dacht dat niets sneller kon bewegen dan het licht?”. “Dat gaat op voor materie en straling, maar niet voor de ruimte."

Ook Brian Greene besteedt een ruim aantal bladzijden in zijn boek “De ontrafeling van de kosmos” aan de bespreking van wat ruimte is. Hij beantwoordt die vraag, voor zover ik begrijp, niet. Hij komt wel met de uitleg van wat ruimtetijd is en spreekt vervolgens over een ‘leeg’ heelal. Zonder dat hij heelal of ruimte verder definieert. Niet duidelijk is bijvoorbeeld of het heelal en de ruimte synoniemen zijn of verschillen van elkaar.

Enfin, de vragen zijn:
1. Wat is ruimte?
2. En hoe is het mogelijk dat de ruimte sneller uitdijt dan de lichtsnelheid?
3. En hoe weet men dat dan?

Antwoord

1. Wat tijd en ruimte zijn, weet iedereen, maar het uitleggen is moeilijk.  Wellicht omdat het begrippen zijn die onze taal voorafgaan.  Het zijn begrippen die wellicht te fundamenteel zijn om ze te definiëren.
Het heelal en de ruimte zijn duidelijk geen synoniemen. De ruimte is een eigenschap van het heelal, naast andere, zoals de manier waarop de verschillende natuurwetten ineenzitten.

2. Er kan zich niets sneller dan het licht bewegen ten opzichte van de ruimte.  Maar de uitdijing van de ruimte zelf wordt niet beperkt door de lichtsnelheid, het is eigenlijk geen beweging. Zie ook
http://www.ikhebeenvraag.be/wetenschapper/vraag3.jsp?id=23300
http://www.ikhebeenvraag.be/wetenschapper/vraag3.jsp?id=14588
http://www.ikhebeenvraag.be/wetenschapper/vraag3.jsp?id=898

3. Rechtstreeks kunnen we het niet meten, want de plaatsen in het heelal die sneller van ons afbewegen dan met de lichtsnelheid, kunnen we niet zien, want we lopen er sneller van weg dan het signaal dat naar ons toe komt.
De evidentie komt vanuit de waarneming dat het heelal in alle richtingen dezelfde eigenschappen heeft, ook voor verre gebieden in heel andere richtingen die, voor hun licht naar ons vertrok, nooit met elkaar in contact lijken te kunnen gekomen zijn.  Men noemt dat het 'horizon-probleem'.  Hoe wisten die gebieden van elkaar.  Het antwoord is dan dat ze toch wel met elkaar contact gehad hebben, maar door een expansie sneller dan het licht buiten elkaars horizon terecht gekomen zijn.
Zie ook
http://www.ikhebeenvraag.be/wetenschapper/vraag3.jsp?id=7340

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Beantwoord door

Prof. Christoffel Waelkens

Sterrenkunde

Katholieke Universiteit Leuven
Oude Markt 13 3000 Leuven
https://www.kuleuven.be/

Zoek andere vragen

© 2008-2022
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen