Worden bacteriën resistent tegen handzeep?

Eric, 46 jaar
7 mei 2008

Men raadt aan handen te wassen, vooral na het toiletbezoek en vóór het eten. Laten die bacteriën en microben zich dan zo makkelijk verwijderen of doden door gewone zeep? Toetsenborden kunnen tot vijf maal meer ziektekiemen bevatten dan een gemiddelde wc-bril, las en hoorde ik vorige week in de pers. Daarom is handhygiëne sterk aanbevolen. Welke zeep kan je het best gebruiken: vaste zeep (een bol) of vloeibare?

Antwoord

Geachte heer Vanroy,

Zeep is een detergent, dat dus vetten kan oplossen in water. Cellen (maar ook sommige virussen) zijn omgeven door een vetmembraan die door zeep kan opgelost worden, waardoor verder leven of vermenigvuldigen onmogelijk wordt. De meeste bacteriën hebben echter een celwand die uit meerdere lagen bestaat, en dat de onderliggende celmembraan beschermt. Daarom zijn detergenten minder effectief als "ontsmetting" voor bacteriën. Op vaste zeep kan men zelfs veel levende bacteriën terugvinden: vloeibare zeep is wat dat betreft hygiënischer. Wanneer men een echte ontsmetting nastreeft, dient men speciale desinfecterende vloeibare "zepen" te gebruiken, of nog beter handalcoholen, zoals deze in ziekenhuizen gebruikt worden. Alcohol werkt ook als detergent maar is, zoals antiseptica, toxisch en doodt de bacteriën door in te grijpen op hun metabolisme (stofwisseling).

Handhygiëne refereert naar overdracht van infecties via slijmvliezen en vnl. door inslikken. Een gezonde persoon is vatbaar voor infectie met slechts bepaalde ziekteverwekkers via deze wegen (b.v. Salmonella bacterie of Hepatitis A virus). In het dagelijkse leven is het niet nodig om antiseptica te gebruiken, en zal men door handen wassen voor en na toiletbezoek, zelfs met een vaste zeep, de hoeveelheid bacteriën maar ook virussen aanwezig op de handen sterk reduceren. Ook het simpelweg verwijderen van "vreemde lichamen" zoals stofjes en vuiltjes is hier belangrijk. In bijzondere omstandigheden (b.v. thuisverblijvende zieken met verminderde weerstand tegen infecties of met gekende verspreiding van ziekteverwekkers b.v. Hepatitis A virus infectie) kan het geraadzaam zijn een handalcohol aan te schaffen bij de apotheker.

Bacteriën zijn deel van ons leven en hun aanwezigheid op huid of in de darmen is zelfs nuttig voor onze gezondheid. Dat klavieren rijk zijn aan "goede" bacteriën is op zich geen probleem, ik gebruikte er dan ook zorgeloos één om u van antwoord te dienen.

Met vriendelijke groet,

Bruno Verhasselt

 

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2026
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door Eos wetenschap. Voor vragen over het platform kan je terecht bij ikhebeenvraag@eos.be