Hoe kan je vaste stoffen homogeniseren?

Peter , 42 jaar
10 november 2008

Hoe kan je zeker zijn dat als je twee vaste stoffen mengt, je deze genoeg gemengd hebt om er een homogeen mengsel van te maken?

Hoe weet een apotheker bijvoorbeeld dat hij in elk pilletje even veel werkend bestanddeel heeft?

Ik kan me voorstellen dat stoffen met verschillende korrelgrootte en kleverigheid, niet simpel tot een homogeen mengsel te maken zijn dan een wit en een geel poeder van dezelfde samenstelling.

Hoe doen ze dat? Bestaan er richtlijnen voor, of is dat "fingerspitzengef├╝hl?
Een gele en witte stof mengen dat zal iedereen wel begrijpen dat je dat mengt tot de kleur egaal is... maar twee stoffen van dezelfde kleur?

Zijn er ooit al problemen geweest dat er in pilletjes van een magistrale bereiding bleek dat in het een amper werkende stof zat, en in het volgende pilletje bijna een overdosis?

Antwoord

Wanneer in de apotheek twee vaste stoffen moeten gemengd worden, zal men steeds een aantal vaste mengregels hanteren. Het basisprincipe van de manier van mengen is als volgt: het poeder dat in de kleinste hoeveelheid aanwezig is, wordt steeds gemengd met eenzelfde hoeveelheid van het poeder dat in grotere mate aanwezig is (dikwijls is dat vulstof*). Het mengen zelf gebeurt in een mortier, met een stamper en een schrapertje. Deze instrumenten zorgen voor een optimale mengbeweging waarbij beide poeders tot een zelfde fijnheid worden vermalen.

Als dan de eerste twee hoeveelheden goed gemengd zijn, wordt opnieuw een gelijke hoeveelheid aan overblijvend poeder toegevoegd. Zo wordt er verder gewerkt tot alles gemengd is. Vervolgens kan het poeder verdeeld worden in verschillende gelulen, of kan het verder verwerkt worden in een suspensie of een zalf.

Uiteraard kan het mengproces beter gevolgd worden wanneer er een gekleurd poeder aanwezig is. In sommige bereidingen wordt bijvoorbeeld een kleine hoeveelheid karmijnrood toegevoegd. Dit gebeurt vooral wanneer in het mengsel een stof aanwezig is die potentiëel tot toxische effecten kan leiden wanneer ze verkeerd gedoseerd is.

Wanneer deze regels op een correcte manier gevolgd worden is er geen gevaar op over- of onderdosering. Daarnaast voert de apotheker na het afvullen van de gelules regelmatig een controle uit, om na te gaan of de hoeveelheid poeder in elke gelule niet te veel afwijkt van de theoretisch berekende hoeveelheid.

* Vulstof is meestal zelf een mengsel van verschillende hulpstoffen (bijv. lactose, zetmeel, magnesiumstearaat,...), en wordt gebruikt om het mengsel op een bepaald volume te brengen, zodat alle gelules volledig afgevuld worden. Daarbij hebben de verschillende stoffen die het bevat een aantal nuttige functies, zoals bijvoorbeeld het tegengaan van klontervorming.

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Beantwoord door

Apr. Thierry Marysael

Farmaceutische wetenschappen

Katholieke Universiteit Leuven
Oude Markt 13 3000 Leuven
https://www.kuleuven.be/

Zoek andere vragen

© 2008-2024
Ik heb een vraag wordt geco├Ârdineerd door EOS vzw