Kan electriciteit worden opgewekt met een kracht maar zonder gebruik van een dynamo?

Antwoord

Ja, dit is mogelijk, door middel van het piëzo-elektrisch effect: door een kracht uit te oefenen op bepaalde kristallen, ontstaat een elektrische spanning. Ook andersom, als een elektrische spanning op zo'n kristal wordt gezet, zal dat worden omgezet in een (kleine maar krachtige) mechanische beweging.

Kwarts is een van de kristallen die deze eigenschap heeft, en kwartshorloges werken hiermee. Ook pick-ups in elektrische gitaren en violen werken vaak met piëzo-elektrische kristallen: de trilling van de snaar wordt zo omgezet in elektriciteit die naar de luidsprekers wordt gestuurd.

Het terug omzetten van elektriciteit in beweging door middel van kristallen wordt onder andere gebruikt in echografie: piëzo-elektrische materialen zijn heel geschikt om ultrasoon geluid te maken. En ook in inkjetprinters vinden we ze terug, waar de kleine beweging gebruikt wordt om minuscule druppeltjes uit het inktreservoir op het papier te duwen.