Het grootste deel van onze elektriciteit komt uit kernenergie. Deze energie is erg goedkoop, maar de productie is erg moeilijk bij te sturen. Als de productie gewijzigd wordt, duurt het lang voordat de reactor ook effectief volgt. Dit aandeel in elektriciteitsproductie wordt als basis gebruikt, en de bedoeling is dat er weinig in productie gewijzigd dient te worden. Als er enkel dit soort productie zou zijn, zou het initiatief van Earth Hour grote problemen opleveren voor de stabiliteit van het net, en het overschot aan elektrisch vermogen zou dan zeker ergens kwijt moeten.
Bovenop deze basis van kernenergie zijn er nog andere productiecentrales, bv. STEG-centrales, windmolens, zonne-energiecentrales, biomassacentrales, cogeneratiegroepen, waterkrachtcentrales, gasturbines ... Daarnaast moet je ook nog de import en export van elektriciteit beschouwen. Al deze elektriciteitsbronnen hebben een verschillende kostprijs, beschikbaarheid en moduleerbaarheid ("veranderbaarheid"). Gasturbines zijn bv. erg snel moduleerbaar, maar relatief duur. Wind en zonne-energie zijn dan weer erg goedkoop in gebruik, maar niet altijd beschikbaar ...
Als er snelle veranderingen zijn in het verbruik, dan worden deze opgevangen door productie-eenheden die even snel kunnen reageren. Op zich is dit geen probleem, dit gebeurt immers dagelijks omdat het verbruik altijd schommelt. Er bestaan zelfs voorspellingsafdelingen die zich met niets anders bezighouden dan het voorspellen van het toekomstige verbruik, om de organisatie van het energieproductiepark er zo goed mogelijk op af te stellen, zodat de productie globaal gesproken zo goedkoop mogelijk gebeurt. Deze mensen zijn bovendien ook op de hoogte van initiatieven zoals Earth Hour. Ze houden mogelijk zelfs rekening met het feit dat iedereen zijn koelkast opentrekt (waardoor deze terug gaat koelen en elektriciteit verbruikt) tijdens de pauze van een grote voetbalmatch.
Je ziet dat het afstemmen van productie en verbruik een verhaal is dat je in het geheel moet beschouwen. Aangezien Earth Hour 's nachts gebeurt, is er waarschijnlijk al geen overproductie van de zonne-installaties. Dat kan al schelen. Al bij al is het waarschijnlijk dat Earth Hour ecologisch gezien niet noodzakelijk een goede zet is, en de kans is groot dat er redelijk wat verspilling mee gepaard gaat om de overgangen in het net op te vangen. De positieve aspecten moeten waarschijnlijk eerder gezocht worden in de richting van sensibilisering.
De stroomoverschotten van wind en zonne-energie, zoals recent in de media verschenen, zijn een uitzonderlijke zaak. Overdadig veel zon en wind in combinatie met lage economische activiteit komen lang niet elke dag voor. Het is echter wel dat in zulke gevallen er overproductie kan zijn. Er wordt dan getracht om deze energie aan zeer lage prijzen te dumpen op de internationale markten. Dit draait niet altijd goed uit omdat de buurlanden nogal eens hetzelfde probleem hebben. Al bij al is dit zeker een slechte zaak. De energie is bij wijze van spreken voor de vuilbak en ondertussen betaalt de samenleving voor deze dure groene stroom.
Om nog te antwoorden op je laatste vraag: Als zeer veel industrieën, organisaties en particulieren hun energieverbruik op nul laten vallen in een relatief kort tijdsinterval, dan zijn er grote problemen voor de productiecentrales. Al de generatoren zullen onhoudbaar snel beginnen draaien (normaal 50 Hz) wegens het gebrek aan belasting en er zal een noodprocedure zijn om alles zo snel mogelijk stil te leggen.
