Welke voordelen heeft criminologisch onderzoek voor de samenleving?

Noel Klima coördineert één van de 10 ‘interdisciplinaire consortia gericht op maatschappelijke impact (IDC) aan de UGent. Hij zorgt er voor een vlotte samenwerking tussen wetenschappers uit verschillende vakgebieden en maatschappelijke stakeholders. Zijn eigen faculteit, recht en criminologie, wist alvast haar stempel te drukken op het drugsbeleid en de politiehervorming in ons land. Maar is die invloed ook altijd aantoonbaar?



Wetenschappelijk onderzoek in dienst van het werkveld
Voor een thema zoals drugsonderzoek is het gemakkelijk om haar voordelen voor de maatschappij (of m.a.w. 'maatschappelijke impact') aan te tonen. De universiteit heeft een lange traditie rond drugsonderzoek en blijft voortdurend nieuwe resultaten publiceren. Het beleid refereert vaak naar die rapporten en professoren worden uitgenodigd om actief mee na te denken over nieuwe stappen. Vanwaar dit succes?
 

Noel Klima: "Verschillende ideologische stromingen en onderzoekstradities komen hier samen. Dat zorgt voor veel academische, praktijkgerichte maar ook beleidsgerichte output. We staan al decennia in nauwe verbinding met de beleidsmakers in de veiligheids- en gezondheidssector en geven advies aan het beleid, maar ook direct aan verenigingen. Een van onze professoren heeft bijvoorbeeld zelf ervoor gekozen om een dag per week uitsluitend maatschappelijke dienstverlening te doen via vormingen en advies bij maatschappelijke middenveldorganisaties. Dat is dus echt directe interactie met het veld."
 

Meer bepaald wordt er gewerkt rond kwetsbare groepen, drugs, beroepsgeheim, etc. Verder worden antwoorden geformuleerd op ad hoc vragen van mensen uit de praktijk rond het beroepsgeheim van zorgverstrekkers bij cliënten en patiënten in contact met politie en justitie.
 

Vragen komen vaak via telefoon of e-mail en worden door de professor telefonisch uitgebreid besproken met de vraagsteller. Ten slotte biedt hij ook ondersteuning bij het ontwerpen van praktijkrichtlijnen en coacht hij teams en organisaties rond beroepsgeheim en ethische vragen. Dit gebeurt aan de hand van concrete casussen en vragen die deze teams en organisaties vooraf bezorgen. Dit tailormade aspect van coaching en vorming vraagt heel wat voorbereidingstijd.


"Wetenschappelijk onderzoek doe je als het kan het best samen met de mensen waarover het gaat. Die stakeholders kun je betrekken via een eenvoudige analyse, maar je kunt de onderzoeksvraag ook samen schrijven en aan het eind samen beleidsaanbevelingen doen."


Stakeholders betrekken
Criminologen betrekken stakeholders zoals de politie, hulpverleners en slachtoffers van in het begin bij hun onderzoek, bijvoorbeeld via adviesraden. Noel Klima: "Wetenschappelijk onderzoek doe je als het kan het best samen met de mensen waarover het gaat. Die stakeholders kun je betrekken via een eenvoudige analyse, maar je kunt de onderzoeksvraag ook samen schrijven en aan het eind samen beleidsaanbevelingen doen. Wij proberen dit vooral praktisch in te vullen."
 

"Een mooi voorbeeld is 'internering+', een project rond mensen met een psychische stoornis die in de gevangenis of een instelling verblijven. Tot voor kort gebeurde er weinig of niets voor die groep. Beslissingen over hun situatie werden van buitenaf genomen, zonder dat de betrokkenen er iets over te zeggen hadden. Ons project heeft het debat opnieuw geopend en in samenwerking met de verschillende stakeholders een hele reeks beleidsaanbevelingen geformuleerd. Elk zinnetje dat daarvan wordt overgenomen in een beleidsdocument kan uiteindelijk tot echte verandering leiden."


Impact via nieuwe wetsontwerpen
De maatschappelijke impact van fundamenteel onderzoek is al wat moeilijker aan te tonen. Noel Klima: "Als je bijvoorbeeld wilt weten waarom mensen met criminaliteit stoppen, dan leer je uit je onderzoek dat turning points in het ‘gewone’ leven zoals het hebben of verliezen van een partner of kinderen vaak een grotere rol spelen dan het opleggen van een straf. Om dit onderzoek impact te geven, zorgen we telkens voor beleidsaanbevelingen die we ook actief uitdragen in de pers en ten aanzien van beleidsverantwoordelijken. Sommige proffen adviseren ook bij nieuwe wetgeving en worden bijvoorbeeld gevraagd om in de kamer over nieuwe wetsontwerpen te reflecteren. Bij de parlementaire bespreking rond het nieuw strafwetboek en de zin van (korte) gevangenisstraffen werden zo onderzoeksresultaten rond straffen en stoppen met criminaliteit in de parlementaire discussie gebracht."


Andere dossiers waar onderzoekers van de faculteit recht en criminologie van de UGent hun stempel op drukten zijn de politiehervorming en het EU-veiligheids- en justitiebeleid. Vandaag zitten bijvoorbeeld onderzoekers in verschillende werkgroepen bij Europol en de Europese Commissie of zijn lid van de Belgische privacy commissie. En in het verleden zijn er op initiatief van de UGent heel wat aanpassingen gebeurd op het vlak van het EU-justitiebeleid rond prostitutie en mensenhandel.

 

"Elk stukje uit ons wetenschappelijk onderzoek dat wordt overgenomen in een beleidsdocument kan uiteindelijk tot echte verandering leiden."

 

Big data en mobiliteit als nieuwe belangrijke thema’s
De laatste tijd wordt mobiliteit een belangrijker thema. Noel Klima: “Dat gaat bijvoorbeeld over de mobiliteit van daders bij inbraken en over mobiele dadergroepen en hoe die zich van de ene plaats naar de andere bewegen. Hiervoor werken we samen met geografen en andere STEM-disciplines. Environmental criminology (omgevingscriminologie) geeft zo een blik in de toekomst van het criminaliteitsonderzoek dat steeds meer zal draaien rond big data en dingen als predictive policing, waarbij de politie op basis van omgevingsfactoren kan voorspellen waar criminaliteit zal plaatsvinden. Om die patronen te leren herkennen, werden zelfs al supercomputers ingezet.”


Bio: Noel Klima is IDC coördinator van het IDC consortium Crime, Criminology & Criminal Policy (IDC CCCP) gevestigd aan de Faculteit Recht en Criminologie, Vakgroep Criminologie, Strafrecht en Sociaal Recht van de UGent.


Interview: Bart Coenen.

 

Overige wetenschapen

© 2008-2021
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen